‘De Belg wil een veilig en gecontroleerd internet, maar kan dat wel?’

Door: Rudolf de Schipper, Delivery Lead Belgium and Inter­na­ti­onal Insti­tu­tions bij Unisys

Het internet is gemaakt om zelfs een nucleaire oorlog te doorstaan. Zelfs wanneer de halve wereld zou vergaan, kan het nog steeds op zichzelf draaien, zonder enige vorm van controle. Dat is natuur­lijk prima, maar de laatste jaren is het allemaal wat uit hand gelopen. We doen er dingen mee waar het internet helemaal niet voor gemaakt is.

We krijgen allemaal wel eens te maken met frus­tre­rende bood­schappen waar we helemaal niet om gevraagd hebben. Maar we kunnen ook het slacht­offer van meer persoon­lijke aanvallen worden, van gehackte paswoorden tot ransom­ware. Nog erger wordt het wanneer persoon­lijke gegevens gestolen worden. In het slechtste geval kunnen cyber­cri­mi­nelen je hele bank­re­ke­ning leegroven, of zelfs je online iden­ti­teit overnemen.

Identiteitskaart

Ondanks deze reële drei­gingen blijft het toch wel opmer­ke­lijk dat zo’n grote hoeveel­heid van de Belgen een ander, meer gecon­tro­leerd internet ziet zitten. Wat zou meer controle dan inhouden? En hoe kunnen we dat doen? Daar moet zeker nog eens grondig over worden nagedacht, maar we hebben toch minstens nood aan een manier om een inter­net­ge­brui­kers te iden­ti­fi­ceren. Het lijkt misschien alsof we dat

vandaag al wel doen, maar uitein­de­lijk maken we die iden­ti­teit zelf aan en beslissen we zelf welke infor­matie we hier­achter steken. De authen­ti­ci­teit van zo’n online iden­ti­teit wordt niet gecontroleerd.

Op het eerste gezicht lijkt iets als onze iden­ti­teits­kaart hiervoor de meest eenvou­dige oplossing. Als je jezelf daarmee bij het inloggen iden­ti­fi­ceert, is de authen­ti­ci­teit meteen gega­ran­deerd. Veel mensen gaan dat natuur­lijk niet fijn vinden, omdat ze dan hun anoni­mi­teit opgeven. Maar op het internet is de relatie tussen anoni­mi­teit en beleefd­heid één op één. Hoe anoniemer iemand is, hoe onbe­leefder en brutaler die zich kan gedragen, en helaas gebeurt dat ook.

Het lijkt wellicht vrij utopisch om een internet te creëren waarbij iedereen z’n ware gelaat toont, maar daar ben ik het niet mee eens. We hebben de voorbije tien tot vijftien jaar een tech­no­lo­gi­sche revolutie meege­maakt. Op een histo­ri­sche schaal stelt dat echter niet veel voor. Eigenlijk zijn we nog volop aan het ontdekken wat de beste manier is om met het internet om te gaan. Dan lijkt het toch vrij logisch dat bepaalde aspecten nog kunnen en zullen veranderen?

En de privacy dan?

Natuur­lijk zal de discussie over het recht op privacy meteen volgen. De privacy is uiteraard wel een belang­rijk goed, maar het mag naar mijn mening geen excuus voor alles worden. Het feit dat je recht hebt op privacy, mag je niet zomaar het recht geven om te doen wat je wil. In principe geef je je privacy ook op wanneer je gewoon op straat loopt en je gezicht laat zien. Daar valt dat echter niet op, omdat je slechts één persoon in de massa bent, en omdat er wetten zijn die zeker gedrag verbieden. In een online wereld ligt dat iets gevoe­liger, aangezien alles gemak­ke­lijker te traceren valt.

Zolang je op het internet een gezicht in de massa bent, komen we nergens. Stel dat persoon X op het web persoon Y aanvalt, dan kan je er niks aan doen als de iden­ti­teit van persoon X onbekend is. Maar van zodra iedereen een digitaal spoor achter­laat, kan achter­haald worden om wie het gaat. Het is dus een beetje een afweging die je moet maken: je geeft wel een stukje van je privacy op, maar je krijgt er wel meer bescher­ming voor terug.

En moet je nu werkelijk zoveel privacy opofferen? Je kunt je iden­ti­teit nog steeds zo minimaal mogelijk prijs­geven. Zo kan persoon Y bijvoor­beeld enkel te zien krijgen dat persoon X een geva­li­deerde iden­ti­teit heeft. Dat zou een geano­ni­mi­seerd stukje infor­matie kunnen zijn waar je voor de rest weinig mee kunt doen. Er kan dan bij wet bepaald worden vanaf wanneer het toege­laten is om de iden­ti­teit achter die code te traceren. Bijvoor­beeld, pas als er een officiële klacht is ingediend.

We kunnen iedereen trouwens de vrije keuze geven om z’n iden­ti­teit al dan niet te laten valideren. Doe je het niet, dan kan je nog steeds op het internet surfen. Bepaalde websites, zoals Facebook, zouden dan wel kunnen bepalen dat je ze enkel nog met een geva­li­deerde iden­ti­teit kunt gebruiken.

Of in je browser zou de moge­lijk­heid kunnen worden aange­boden om enkel contact toe te laten met andere surfers wiens iden­ti­teit geva­li­deerd is. Zonder dat je ziet wie ze zijn. Op die manier kan de privacy nog steeds gega­ran­deerd blijven.

Misbruik

Een gecon­tro­leerd internet impli­ceert wel dat ergens iemand aan de knoppen zit. Wie die taak dan zou moeten uitvoeren, dat ligt nog een beetje open. Je zou dit perfect kunnen uitbe­steden aan orga­ni­sa­ties die hiervoor verant­woor­de­lijk zijn. Zo zijn secu­ri­ty­cer­ti­fi­caten ook al gepri­va­ti­seerd en in principe werkt die tech­no­logie uitste­kend. Of misschien is dit wel een rol voor de overheid van de toekomst?

Dat laatste ligt op het eerste gezicht misschien een beetje gevoelig, want zou de overheid er dan geen misbruik van kunnen maken? Al snel zal de verge­lij­king worden gemaakt met China of Rusland, waar de overheid via het internet censuur oplegt. Maar die twee landen zijn net het bewijs dat je geen gecon­tro­leerd internet nodig hebt om al censuur en beper­kingen op te leggen: het gebeurt nu al.. Extra controle en veilig­heid toevoegen, hoeft dus niet nood­za­ke­lijk te worden gezien als een nieuwe moge­lijk­heid om misbruik te plegen.

Je mag er ook zeker van zijn dat grote inter­net­be­drijven intussen al voor­uit­kijken en zich hier flink druk over maken. Google moet bijvoor­beeld een verdien­model vinden dat voorbij adver­ten­ties gaat. Van zodra je verant­woor­ding moet afleggen over hoe je met persoon­lijke data omgaat, zijn modellen gebaseerd op anoni­mi­teit plots niet meer zo inte­res­sant. En Microsoft zit met een overvloed aan persoon­lijke data dankzij de ontwik­ke­ling van de Cloud. Ook zij zullen zich dus moeten afvragen waar we naartoe gaan als cyber­space stilaan groter wordt dan de fysieke wereld.

Al met al liggen er nog heel wat uitda­gingen open voor een veilig(er) internet. In de “echte” wereld hebben we er eeuwen over gedaan om wette­lijke kaders te scheppen, die een veilig omgangs­ver­keer mogelijk maken (en dan nog). Laten we hopen dat het voor internet minder lang duurt…