Britse denktank: ‘Rusland en terrorisme kunnen bedreiging zijn voor internationale connectiviteit’

De Britse denktank Policy Exchange waar­schuwt dat geco­ör­di­neerde aanvallen op onder­zeese tele­com­mu­ni­ca­tie­ka­bels de inter­net­con­nec­ti­vi­teit van landen ernstig kunnen verstoren. Dit kan niet alleen op de economie in getroffen regio’s een forse impact hebben, maar ook op militaire commu­ni­catie van landen. Onder meer terro­risten en Rusland worden als risico’s voor de inter­na­ti­o­nale connec­ti­vi­teit genoemd.

In het rapport ‘Undersea Cables: Indis­pen­sable, insecure’ zet Policy Exchange verschil­lende gevaren voor onder­zeese data­ka­bels uiteen. Het rapport wijst erop dat deze kabels doorgaans redundant zijn uitge­voerd, maar een nauw­keurig geor­ches­treerde aanval de commu­ni­catie van een land of regio ernstig kan verstoren.

Meeste problemen komen door ongelukken

Onge­lukken vormen overigens veruit de grootste bedrei­ging voor onder­zeese data­ka­bels. Denk hierbij aan vissers­boten die schade aanbrengen aan een datakabel. De Verenigde Naties schat dat 100 tot 150 onder­zeese data­ka­bels op jaarbasis worden bescha­digd, waarbij in 44% van de gevallen de schade door visserij wordt veroor­zaakt. In 21,3% is niet duidelijk waardoor een kabel bescha­digd raakt, terwijl in 14,6% van de gevallen een anker van een schip schade toebrengt aan een datakabel.

Veel ontwik­kelde econo­mieën zijn via een groot aantal onder­zeese data­ka­bels verbonden, waardoor de impact van een bescha­digde kabel gering is. Als voorbeeld wordt Groot-Britannië genoemd, dat met ruim 30 data­ka­bels is verbonden met het vaste land van Europa en de Verenigde Staten. Geco­ör­di­neerde aanvallen waarbij meerdere data­ka­bels gelijk­tijdig worden bescha­digd kunnen echter wel een gevaar opleveren.

Verstoring in Somalië

In het rapport worden enkele voor­beelden gegeven om de impact van bescha­digde onder­zeese data­ka­bels te illu­streren. Zo werd Somalië in juli 2017 getroffen door een versto­ring van de inter­net­con­nec­ti­vi­teit door een bescha­digde datakabel. De connec­ti­vi­teit kon pas na drie weken worden hersteld. Naar schatting heeft dit incident de economie in de regio per dag een schade van 10 miljoen dollar opge­le­verd, wat neerkomt op ongeveer de helft van de dage­lijkse nationale productie van Somalië.

Een tweede voorbeeld is een incident waarbij in december 2008 een drietal onder­zeese data­ka­bels die Italië met Egypte verbinden werden bescha­digd door scheep­vaart. Door dit incident werd 80% van de inter­net­con­nec­ti­vi­teit tussen Europa en het Midden-Oosten verstoord. Het rapport wijst op de impact van het incident op het Ameri­kaanse leger, dat voor 95% van zijn stra­te­gi­sche commu­ni­catie op commer­ciële kabel­net­werken vertrouwd. Zo maakte het Ameri­kaanse leger in deze periode gebruik van drones om anti-terro­risme acties uit te voeren in onder meer Irak en Pakistan. Voor de aanstu­ring van deze drones is een band­breedte van 500Mbps nodig. Door de versto­ring moest het aantal vluchten met drones worden verlaagd van enkele honderden per dag naar enkele tientallen.

‘Rusland kan bedreiging vormen’

Policy Exchange waar­schuwt dat onder meer Rusland een bedrei­ging kan opleveren voor onder­zeese data­ka­bels. Zo heeft het land volgens het rapport ervaring met oncon­ven­ti­o­nele en hybride oorlogs­voe­ring, zoals het versto­ring van commu­ni­ca­tie­net­werken. Het rapport wijst op de annexatie van de Krim, waarbij alle digitale commu­ni­catie van het schier­ei­land werd verstoord. Ook zou Rusland ‘agressief opereren’ in de nabijheid van onder­zeese data­ka­bels in Scan­di­navië en de Atlan­ti­sche Oceaan.

Daarnaast wijst de denktank erop dat in Groot-Britannië onder­zeese data­ka­bels op gecon­cen­treerde plekken aan land komen. Deze locaties zijn daarnaast niet goed beveiligd. Deze combi­natie maakt onder­zeese data­ka­bels volgens Policy Exchange een kwetsbaar doelwit voor terrorisme.

Het volledige rapport is hier te vinden.