Het gebruik van artificiële intelligentie (AI) is in recordtempo doorgedrongen tot het Belgische kmo‑landschap. Waar in 2024 nog maar 8% van de kmo’s AI gebruikte, is dat vandaag al 81%. Toch vertaalt die snelle adoptie zich voorlopig nauwelijks in structurele meerwaarde. Meer dan de helft van de kmo’s (51%) geeft aan niet goed te weten hoe AI concreet en effectief kan worden ingezet binnen de eigen organisatie. Dat blijkt uit het KMO Barometeronderzoek van softwareontwikkelaar Exact, uitgevoerd door onafhankelijk onderzoeksbureau Markteffect bij ruim 1.300 Belgische ondernemingen.
Veel gebruikt maar zelden strategisch
De adoptie van AI gaat bijzonder snel, maar het gebruik blijft in veel kmo’s, vaak oppervlakkig.
“De overgrote meerderheid zet de technologie vooral in voor relatief laagdrempelige taken, zoals het genereren van teksten en afbeeldingen of het maken van vertalingen”, legt Wilco Kraaij uit, AI-Expert bij Exact. “Slechts een derde (36%) gebruikt AI om inzicht te krijgen in de bedrijfsprestaties. Tegelijk zien we duidelijke verschillen tussen sectoren. Zo is het gebruik van AI in accountancy bijvoorbeeld hoger dan gemiddeld en blijft handel nog achter. Ondernemers zien duidelijk de meerwaarde, maar zoeken nog naar hoe ze AI breder en strategischer kunnen inzetten binnen hun organisatie.”
Van ambitie is er, uitvoering blijft achter
Die zoektocht naar strategische inzet staat niet los van een bredere uitdaging. Kmo’s willen efficiënter werken en kosten verlagen, maar slagen er nog onvoldoende in om die ambities door te vertalen naar hun dagelijkse werking. Automatisering staat nochtans hoog op de agenda. 57% van de kmo’s beschouwt het als een prioriteit en 66% beschikt over het nodige budget om hierin te investeren.
“Wie AI los inzet van bestaande bedrijfsprocessen, benut maar een fractie van het potentieel”, vervolgt Wilco. “Echte impact ontstaat wanneer AI naadloos wordt geïntegreerd in de dagelijkse werking, denk aan het standaardiseren van brieven, analyses en rapportages met AI. Zodat ondernemers sneller inzichten krijgen, beter kunnen sturen en tijd vrijmaken voor wat echt telt: ondernemen.”
Die stap wordt de komende jaren cruciaal. De intentie is er. De helft (49%) van de kmo’s geeft aan dat investeren in AI prioriteit heeft, en zeven op de tien verwachten dat AI hen helpt om efficiënter te werken. Het verschil zal gemaakt worden door bedrijven die erin slagen die ambitie om te zetten in een doordachte en geïntegreerde aanpak.
