Europa heeft een belangrijke technologische mijlpaal bereikt in de ontwikkeling van eigen processortechnologie voor supercomputers en AI. SiPearl, de Europese ontwerper van energiezuinige high-performance CPU’s, heeft op 13 mei de eerste power-on van zijn Rhea1-processor succesvol uitgevoerd. Daarmee is de eerste generatie van deze Europese serverprocessor voor soevereine supercomputing voor het eerst daadwerkelijk in werking gezet.
De eerste resultaten zijn volgens het bedrijf positief. De chip reageert zoals verwacht en gedraagt zich conform het ontwerp. Daarmee begint nu een testfase van twaalf weken, waarin SiPearl in zijn laboratoria stap voor stap de hardware, software, interfaces en prestaties van Rhea1 verder controleert. De algemene beschikbaarheid van de processor staat gepland voor eind 2026.
Rhea1 is ontwikkeld voor toepassingen in supercomputing, kunstmatige intelligentie en datacenters. De chip moet Europa helpen om meer grip te krijgen op de onderliggende hardware van strategische digitale infrastructuur. Dat is belangrijk nu rekenkracht steeds bepalender wordt voor onder meer wetenschappelijk onderzoek, industriële simulaties, klimaatmodellen, medische toepassingen en AI-workloads.
De processor krijgt meteen een prominente bestemming. Rhea1 zal worden ingezet in de CPU-clustermodule van JUPITER, de eerste exascale supercomputer van Europa. JUPITER is eigendom van EuroHPC en wordt gehost en beheerd door het Jülich Supercomputing Centre in Duitsland. Daarmee vormt Rhea1 een onderdeel van een van de meest ambitieuze Europese projecten op het gebied van high-performance computing.
Ook technisch is Rhea1 een opvallende ontwikkeling. De processor bevat meer dan 61 miljard transistors, wat overeenkomt met 7,8 miljard equivalente gates. Volgens SiPearl is het daarmee de meest complexe serverprocessor die ooit in Europa is ontworpen. De chip combineert 80 Arm Neoverse V1-cores met ingebouwd High Bandwidth Memory. Iedere core beschikt over twee 256-bit Scalable Vector Extension-engines, waarmee zware vectorberekeningen efficiënt kunnen worden uitgevoerd.
Het gebruik van vier HBM-stacks moet vooral voordeel bieden bij toepassingen waar geheugenbandbreedte een beperkende factor is. Dat geldt bijvoorbeeld voor supercomputing, big data en AI-inferentie. Daarnaast ondersteunt Rhea1 vier DDR5-interfaces met twee DIMM’s per kanaal en beschikt de processor over 104 PCIe Gen5-lanes. Daarmee is de chip ontworpen voor zware rekentaken waarbij veel data snel tussen componenten moet worden verplaatst.
SiPearl positioneert Rhea1 niet alleen als een krachtige processor, maar ook als een bouwsteen voor digitale soevereiniteit. Europese organisaties zoeken steeds vaker naar technologie waarbij ze meer zekerheid hebben over veiligheid, controle en beschikbaarheid. Het bedrijf wijst daarbij onder meer op de behoefte aan hardware zonder achterdeuren of kill switches, maar ook op energie-efficiëntie, flexibiliteit en een volwassen software-ecosysteem.
Philippe Notton, oprichter en CEO van SiPearl, ziet de succesvolle power-on als een bevestiging van de missie waarmee het bedrijf in 2020 is gestart. Die missie komt voort uit het European Processor Initiative, dat Europa opnieuw toegang moet geven tot hoogwaardige processortechnologie en de bijbehorende kennis. Volgens Notton is de opbouw van een Europees team met ervaren en jonge chipontwerpers op zichzelf al een belangrijke prestatie.
In juni laat SiPearl Rhea1 zien op verschillende internationale beurzen. De processor wordt gepresenteerd tijdens Innovex-Computex in Taipei, VivaTech in Parijs en ISC High Performance in Hamburg. Daarmee wil het bedrijf de Europese chip onder de aandacht brengen van het internationale ecosysteem rond supercomputing, AI en datacenters.
De succesvolle eerste inschakeling betekent nog niet dat Rhea1 klaar is voor grootschalige inzet. Daarvoor moet de komende testperiode uitwijzen of alle functies en prestaties volgens verwachting blijven werken. Toch is de mijlpaal belangrijk. Europa werkt al langer aan meer digitale autonomie, maar die discussie ging vaak vooral over cloud, software en data. Met Rhea1 schuift ook de hardwarelaag nadrukkelijker naar voren.
