Europese organisaties betreden het AI-tijdperk met een achterstand. Nieuw onderzoek van Insight Enterprises toont aan dat cloud-first strategieën een hardnekkige efficiëntiebelasting veroorzaken. Organisaties verspillen gemiddeld 24% van hun jaarlijkse cloudcapaciteit. Dit kapitaal zou eigenlijk moeten vloeien naar soevereine, veerkrachtige infrastructuur die AI op schaal ondersteunt.
In EMEA geeft bijna de helft van de organisaties tot €5 miljoen per jaar uit aan cloudservices. Voor een organisatie met een gemiddelde clouduitgave van €3,75 miljoen betekent dit een jaarlijkse verspilling van bijna €901.000. Dit belemmert investeringen in AI-platforms, datasoevereiniteit en de veerkracht van de infrastructuur op de lange termijn.
Het Digitale Soevereiniteit-trilemmagedefinieerd
De druk om te innoveren met AI dwingt Europese organisaties tot een lastige evenwichtsoefening. Insight brengt deze dynamiek in kaart in het rapport het Digitale Soevereiniteit-trilemma. Dit model fungeert als een raamwerk voor de drie concurrerende prioriteiten die leiders vandaag de dag in balans moeten houden:
- Economische efficiëntie: De verspilling van bijna een kwart van de cloudcapaciteit vreet het budget aan voor kostbare AI-innovatie en geavanceerde dataplatforms.
- Operationele veerkracht: Om beschikbaarheid te garanderen, kiest 47% van de organisaties voor overcapaciteit. Zij bouwen kostbare architecturen vanuit een ‘voor het geval dat’-mentaliteit.
- Datasoevereiniteit: Strengere regels rondom datalocatie en AI-governance dwingen workloads naar specifieke of soevereine platforms. Dit dwingt organisaties vaak tot compromissen tussen controle, kosten en prestaties.
Wat voorheen gold als de acceptabele prijs voor cloud-wendbaarheid, is nu een structurele beperking. AI alleen al zorgt voor een jaarlijkse stijging van 12% in hostingkosten. Ondertussen ziet 67% van de organisaties digitale soevereiniteit nu al als een kritieke strategische prioriteit; over drie jaar stijgt dit naar 82%. Toch blijven overcapaciteit (47%), beperkt inzicht (47%) en inactieve resources (46%) de kosten opdrijven en de flexibiliteit beperken.
\Gernot Hofstetter, Co-CEO van Yorizon: “Insight’s Digitale Soevereiniteit-trilemma weerspiegelt de realiteit voor veel Europese organisaties: soevereiniteit, veerkracht en kostenefficiëntie trekken vaak aan verschillende kanten. Zonder een doordacht infrastructuurontwerp riskeren organisaties een te grote leveranciersafhankelijkheid, juist nu de digitale fundamenten essentieel zijn voor economische en maatschappelijke stabiliteit.”
Ondanks de stijgende kosten voert 56% van de organisaties geen Total Cost of Ownership (TCO)-analyse uit voordat zij belangrijke beslissingen nemen over hun workloads. Daarnaast kampt 41% met verouderde applicaties (legacy), wat het optimaliseren van de cloudomgeving bemoeilijkt.
Adrian Gregory, President van Insight EMEA: “Organisaties verspillen bijna een kwart van hun cloudcapaciteit op het moment dat AI de infrastructuurkosten flink opdrijft. Om AI duurzaam te schalen, moeten we infrastructuur behandelen als een strategisch bezit. Dat betekent: verspilling tegengaan, een strikte TCO-discipline hanteren en bewust de balans zoeken tussen prestaties, soevereiniteit en economische efficiëntie.”
Als reactie hierop stappen organisaties steeds vaker over op soevereiniteitsbewuste hybride architecturen; 85% evalueert of implementeert al dedicated infrastructuur voor AI. Het onderzoek van Insight benadrukt de kans om verspilde clouduitgaven terug te winnen door het inzicht te verbeteren, inactieve bronnen te verwijderen en cloudstrategieën af te stemmen op AI- en soevereiniteitseisen.
België
In België wint digitale soevereiniteit geleidelijk aan belang, wat wijst op een groeiend besef van de strategische rol ervan. Vandaag geeft 63% van de Belgische organisaties aan dat digitale soevereiniteit “zeer” of “eerder” belangrijk is. Dat stijgt naar 68% binnen één tot twee jaar en tot 72% op langere termijn. Deze meer geleidelijke toename suggereert dat Belgische organisaties nog steeds een evenwicht zoeken tussen soevereiniteitsvereisten, kostenefficiëntie en operationele flexibiliteit, terwijl cloudomgevingen verder uitbreiden en infrastructuurbeslissingen kritischer worden bekeken.
