IT Operations Management, oftewel ITOM, is een vakdiscipline die ondanks het technische karakter steeds meer aandacht krijgt vanuit het bedrijfsmanagement. Het resultaat van de business heeft een directe relatie met het succes waarmee IT binnen een onderneming wordt toegepast. Het IT- landschap van simpel tot complex verdient permanent aandacht om verstoringen in de operationele processen te voorkomen of heel snel te verhelpen. De disruptieve kracht van nieuwe spelers zet de markt voor ITOM-gereedschap echter behoorlijk op zijn kop.
In 2012 waren er volgens Gartner vier duidelijke leiders op de markt voor ITOM-systemen: IBM, CA, BMC en HP. Zij verkochten hun raamwerkoplossingen met software voor het monitoren van alle onderdelen binnen de infrastructuur en de operationele processen voor hoge bedragen op basis van een enterprise license agreement (ELA) voor een vooraf overeengekomen periode. Het commerciële gewin zit vooral in de verlening van het ELA-contract. Op die manier maakt de leverancier zijn inkomsten redelijk voorspelbaar. De afnemer verzekert zich van het gebruiksrecht, technische ondersteuning en updates, alsmede van een goede werking van het monitoring-gereedschap. Dit alles volgens een afgesproken serviceniveau, oftewel SLA (Service Level Agreement). De ITOM-markt was lange tijd stabiel, maar begon volgens Gartner in 2012 af te vlakken.
DevOps en agile
Technologische ontwikkelingen hebben de ITOM-markt inmiddels geweldig opgeschud. In The State of Monitoring van een organisatie die zich Bigpanda noemt, zien we geheel nieuwe namen van leveranciers van ITOM-tools opduiken. De enquête die aan het rapport ten grondslag ligt, telde 1700 respondenten. Bijna allemaal lieten die weten moeite te hebben met de enorme veranderingen die zich in hun IT-landschappen aan het voltrekken zijn. Het monitoren van alle componenten is een complexe aangelegenheid met naast on-premise faciliteiten, een reeks van cloudvoorzieningen (zowel public als private) en managed services.
De populariteit van DevOps zorgt voor extra druk nu de traditionele scheidslijn tussen systeemontwikkeling en het operationeel in gebruik nemen aan het vervagen is. De acceptatie van agile-principes zorgt ervoor dat ook systeembeheerders hun taken sneller en beter moeten afstemmen op de telkens wijzigende wensen van eindgebruikers. De strategische waarde van monitoring neemt toe, zegt 80% van de respondenten Maar slechts 12% liet weten tevreden te zijn met de huidige werkwijze. Er wordt dus druk gezocht, geëxperimenteerd en geshopt in de ITOM-wereld.
Marktomvang
Persistence Market Research schatte in 2015 de omvang van de wereldwijde markt voor ITOM-gereedschap op ongeveer 19 miljard dollar. Het bureau verwacht dat die waarde gaat stijgen naar 34 miljard dollar aan het eind van 2024. Het is nog maar de vraag of de grote marktpartijen van weleer gaan profiteren van die kooplust. Hun inkomsten veilig stellen via ELA’s lijkt passé, nu steeds meer ITOM-gereedschap is gebaseerd op open source-software. CA domineert nog steeds de markt. Maar de vloedgolf van nieuwe partijen die zich vermarkten met aanvullende functionaliteit, diensten en trainingen op basis van gratis beschikbare ITOM-programmacode, zou ook wel eens de fundamenten van de voormalige IT-reus kunnen gaan bedreigen.
Terwijl het belang van IT-monitoring voor de business toeneemt, lijkt het budget dus niet noodzakelijkerwijs te groeien. Je kunt nu meer functionaliteit voor minder geld krijgen. Het feit dat leveranciers hun oplossingen baseren op open source en IT-afdelingen van bedrijven daar ook geen moeite meer mee hebben, zorgt voor een acceleratie van het tempo waarin nieuw gereedschap tot stand komt en waarmee bestaande producten worden aangepast aan de marktvraag. En die komt nu niet alleen maar van grote ondernemingen. Bij kleine en middelgrote bedrijven blijkt de impact op de business vele malen groter wanneer de IT-voorzieningen haperen.
Centreon IMP met 150 plugins
Die wetenschap gebruikte het Franse bedrijf Centreon om met een MKB-versie van hun gelijknamige open source ITOM-oplossing te komen. Eind vorig jaar lanceerden ze hun nieuwe product onder de naam Centreon IMP (Instant Monitoring Platform). Het product is afgeleid van Nagios (een zogeheten ‘fork’), een al vele jaren bestaand open source ITOM-product, ontwikkeld in de Verenigde Staten. De Fransen namen de kernfunctionaliteit eruit en brachten daarop verbeteringen en aanvullingen aan om deze vervolgens weer terug te geven aan de open source-gemeenschap.
Het aantal gebruikers is niet exact aan te geven, maar op basis van de reacties – rechtstreeks dan wel via de diverse forums – moeten het er vele duizenden zijn. Ruim voldoende in ieder geval om te leren van de werking van de software in de praktijk en uiteenlopende oplossingen voor specifieke monitoring vraagstukken te bedenken. Zo elimineerden de ontwikkelaars van Centreon IMP de tijdrovende installatie- en configuratieprocedures die verbonden zijn aan de doe-het-zelf insteek van open source-code. Systeembeheerders behoeven geen aanvullende programmacode of scripts toe te voegen. Ze behoeven niet langer in het reusachtige aanbod van open source-oplossingen te speuren naar bruikbare instrumenten voor hun specifieke IT-landschap.
175 euro per maand
Een pasklare oplossing, online beschikbaar voor een abonnementsprijs van 175 euro per maand, moet Centreon IMP aantrekkelijk maken voor bedrijven in het MKB-segment. Daar werken ze met IT-afdelingen van bescheiden omvang. Capaciteit en kennis is niet voorhanden om uitgebreid tools te selecteren en uit te proberen. Alle instellingsvarianten, configuratiescripts en de acties na alerts en escalatieprocedures moeten zich via het scherm op een intuïtieve manier laten aanwijzen.
Geholpen door de standaardisering van interfaces en protocollen verpakten de Centreon-ontwikkelaars de voorgeconfigureerde instructieregels voor de meest gangbare IT-domeinen binnen het MKB-segment in een catalogus van 150 plugins met bijbehorende functionele pakketten. Elke plugin stelt de waarde van een IT-asset vast vanuit verschillende service-controlepunten. Interpretatie van deze waarden resulteren in corresponderende indicatoren van voorgeconfigureerde templates in de pakketten. Centreon claimt dat op deze manier in enkele minuten een werkende monitoring omgeving voor dertig IT-domeinen is te genereren. In complexe omgevingen met 200 of meer domeinen duurt een installatie misschien ruim een maand. Dat is altijd nog fors minder dan bij een doe-het-zelf aanpak die jaren in beslag kan nemen.
Robbert Hoeffnagel is hoofdredacteur van Belgium Cloud en CloudWorks
