‘Achter ieder mobieltje zit een datacenter of 30…’

Door Marcel den Hartog, industrieveteraan

Iedere morgen zie ik treinen en stations vol mensen die allemaal met een vers opgeladen mobieltje hun emails checken, een netflixje afkijken, een krantje lezen of gewoon een leuk filmpje bekijken. Ik weet zeker dat de meeste gebrui­kers van mobiele telefoons zich niet beseffen dat al die func­ti­o­na­li­teit niet uit de kleine accu van hun smartphone komt die ze ’s nachts hebben opgeladen. Toch raar als je bedenkt dat alleen Youtube in 2019 al 1.8 triljoen views gene­reerde. Dat ze daarvoor ongeveer 243,6 TWh stroom nodig hadden en dat dit voldoende is om 127miljoen huis­hou­dens in de VS ongeveer 8 jaar van stroom te voorzien. En Youtube is wereld­wijd nog maar de #3 gebruiker van bandbreedte.

Disney

Tel hierbij het enorme aanbod van nieuwe strea­ming­dien­sten als Disney en veel nationale diensten als NLZiet en Videoland (allemaal liefst in 4K..)
dan zijn deze cijfers nog maar het begin. Want wie kijkt er nou nog een TV programma of film op het moment dat het wordt uitge­zonden als je op ieder wille­keurig moment kunt kijken wat je wilt op je smart-tv of tablet?

Maar ach, wie staat er nog bij stil waar kraan­water en elec­tri­ci­teit vandaan komen? Waarom zouden we ons dus zorgen maken over alles wat er op de achter­grond gebeurt om onze mobiel­tjes tot het onmisbare device maken dat het voor ons allemaal is? Het grote verschil is dat water en elec­tri­ci­teit tot de primaire levens­be­hoeften horen en dat onze smart devices, hoe belang­rijk ze ook zijn, dat absoluut niet zijn. 

Meewarig

Vaak wordt ik meewarig aange­keken als ik aan mensen probeer uit te leggen dat, als je iets niet ZIET, het niet betekend dat iets er niet IS. Hoe kunnen zij nou weten dat er voor ieder YouTube filmpje, elke TV afle­ve­ring of Netflix serie die zij kijken een server ver weg in een data­center iets moet doen? En dat er massa’s storage devices, netwerk­ap­pa­ra­tuur, 3G, 4G of straks 5G masten, repeaters, WIFI, en nog veel meer nodig is om het allemaal op hun mobieltje te krijgen. En dat zij niet alleen zijn, maar met zo’n slordige 3,5 miljard volgens Bank­My­Cell.

Met zulke enorme getallen wordt alles groot. Zelfs als iedereen maar 1 streaming dienst voor 2 minuten per dag gebruikt hebben we al weer 7 miljard minuten.. Dat is eehhh.. 4.861.111 dagen streamen. Of 13.318 jaar… Ik WIL niet eens weten hoe veel energie dat kost… En dan hebben we het alleen nog maar over telefoons, en nog niet eens over tablets en smart-tv’s…

Don Quichotte

Ik ben geen Don Quichotte en ik snap best dat niemand deze trend kan tegen­houden. Maar hoe zorgen we er voor dat jong en oud zich meer bewust worden van de impact die het gebruik van dit soort devices op onze wereld heeft? 

Aller­eerst moeten we ons afvragen of we met de juiste argu­menten uberhaupt tot mensen kunnen door­dringen. Ik ben daar zelf nogal sceptisch over. “Eerlijke” koffie of chocolade en bio producten worden maar door een betrek­ke­lijk klein percen­tage van de bevolking herkend. En dat komt mi vooral omdat er direct beelden van dieren- en mensen­leed aan gekoppeld kunnen worden. Een filmpje van een inten­sieve smartphone gebruiker met op de achter­grond een ijsbeer op een smeltende ijsschots zal niemand over­tuigen dat het best wel wat minder kan. Geld vragen dan? Een ener­gie­label op apps (“wij draaien alleen bij data­cen­ters die 100% groene stroom gebruiken?). Maar dan nog is het verspil­lend want de energie die verloren gaat aan al dat streamen kan ook voor andere zaken gebruikt worden. 

Ik weet het niet

Het moet me van het hart dat ik het niet weet. Maar toen ik het idee kreeg voor dit artikel en onderzoek ging doen werd ik koud van de enorme verspil­ling die we met z’n allen veroor­zaken. De hele wereld opvoeden kan niet, en dus is het aan ons, de program­meurs, de data­cen­ters, de streaming diensten en anderen om te zorgen dat het in ieder geval zo efficient mogelijk werkt. En we weten allemaal dat daar nog grote slagen te maken zijn. 

Ik heb in ieder geval nog eens naar de gein­stal­leerde apps gekeken en er de nodige van wegge­gooid. En ik kan niet helpen te denken: ‘Als alle 3,5 miljard smartphone gebrui­kers nou allemaal eens 3 appjes weggooien die alleen maar op de achter­grond nutteloze troep ophalen, dan zijn dat 10,5 miljard appjes, maal 2% van 3.3 KwH (gemid­delde voor een smartphone), dan zitten we al snel op…’ 

Zucht…