Europa krijgt mogelijk een nieuwe bouwsteen voor digitale soevereiniteit. Onder de naam ÆTHER bundelen Europese bedrijven uit de chipsector, cloudwereld, bouw, energie en high-performance computing hun krachten voor de ontwikkeling van eigen AI-gigafabrieken. Het consortium wil zich kandidaat stellen voor de AI Gigafactory-oproep van de Europese Commissie.
De eerste concrete plannen liggen in de regio Straatsburg. Daar voert ÆTHER vergevorderde gesprekken over de overname van twee bestaande industriële locaties. Die moeten worden omgebouwd tot grootschalige AI-computingcampussen. De eerste site, FR-SXB1, kan volgens de huidige planning in 2027 operationeel worden. Een tweede locatie, FR-SXB2, moet kort daarna volgen.
In de beginfase moeten beide locaties samen 42 megawatt aan elektrisch vermogen leveren. Binnen een jaar na ingebruikname wil ÆTHER daar nog eens 40 megawatt aan toevoegen. Op langere termijn mikt het consortium op meer dan 400 megawatt, afhankelijk van de beschikbare netcapaciteit.
De ambitie gaat verder dan het bouwen van datacenters. ÆTHER wil een Europees industrieel model neerzetten waarin AI-rekenkracht, soevereine cloud, energiebeheer, hergebruik van bestaande terreinen en regionale economische ontwikkeling samenkomen. Daarmee raakt het project aan een van de belangrijkste vragen in de Europese technologiestrategie: kan Europa AI niet alleen gebruiken, maar ook zelf hosten, voeden, beveiligen en opschalen?
Aan het consortium doen onder meer 2CRSi, SiPearl, Axelera AI, Viridien, OUTSCALE van Dassault Systèmes, Électricité de Strasbourg, Socomec, Equans, Demathieu Bard, Nhood, Projex en Haffner Energy mee. Samen brengen zij expertise in op het gebied van servers, processors, AI-versnellers, soevereine cloud, energievoorziening, bouw en exploitatie van kritieke infrastructuur.
Een belangrijk uitgangspunt is dat ÆTHER bestaande industriële locaties wil hergebruiken. Zo moet de ruimtelijke impact van de nieuwe AI-infrastructuur worden beperkt. Tegelijkertijd wil het consortium inzetten op koolstofarme energie, energieopslag en efficiënte stroomvoorziening. Dat is cruciaal, omdat de groei van AI steeds nauwer verbonden raakt met de beschikbaarheid van betaalbare en betrouwbare elektriciteit.
Ook datasoevereiniteit staat centraal. De AI-campussen moeten worden geëxploiteerd door Europese partijen en zijn bedoeld voor bedrijven, overheden, onderzoeksinstellingen, zorgorganisaties en industrieën die AI willen inzetten binnen Europese kaders voor veiligheid, controle en datagebruik.
De keuze voor Straatsburg geeft het project extra gewicht. De regio ligt dicht bij Europese instellingen en midden in de economische Rijncorridor. Lokale overheden, waaronder de regio Grand Est en de Eurometropool Straatsburg, hebben hun steun al uitgesproken.
Met ÆTHER wil Europa een antwoord formuleren op de wereldwijde investeringsgolf in AI-infrastructuur. De boodschap is duidelijk: Europa wil niet afhankelijk blijven van buitenlandse cloud- en chipreuzen, maar zelf beschikken over de infrastructuur waarop de volgende generatie AI-toepassingen draait.
