Onderzoek door Fortinet: opleving in door AI ondersteunde cybercriminaliteit leidde tot groei van het aantal ransomware-slachtoffers met 389% in één jaar tijd

11 mei 2026

Fortinet heeft het ​ 2026 Global Threat Landscape Report van FortiGuard Labs gepu­bli­ceerd. Deze nieuwe editie van het jaar­lijkse onder­zoeks­rap­port is volledig gebaseerd op tele­me­trie­ge­ge­vens van FortiGuard Labs en biedt een moment­op­name van de belang­rijkste cyber­be­drei­gingen en trends van 2025. Het rapport bevat daarnaast uitge­breide analyses van alle aanval­st­ac­tieken die deel uitmaken van het MITRE ATT&CK-framework. Uit de onder­zoeks­ge­ge­vens blijkt dat cyber­cri­mi­na­li­teit niet langer van losse aanvals­cam­pagnes aan elkaar hangt. Cyber­cri­mi­nelen doorlopen syste­ma­tisch een complete aanvals­le­vens­cy­clus en laten die sneller verlopen door gebruik te maken van shadow agents. Dit zijn autonome AI agents die ongezien acties uitvoeren binnen de omgeving van hun slachtoffers.

Derek Manky, chief security stra­te­gist en global vice president Threat Intel­li­gence bij FortiGuard Labs: “Cyber­cri­mi­na­li­teit is een van ‘s werelds meest wijd­ver­spreide en kostbare bedrei­gingen. Ons nieuwe Global Threat Landscape Report laat zien hoe cyber­cri­mi­nelen agentic AI inzetten voor geavan­ceer­dere aanvallen. Nu steeds meer van hen dat doen om hun aanval­st­ac­tieken kracht bij te zetten, moeten cyber­se­cu­rity-profes­si­o­nals hun processen door­ont­wik­kelen tot een geïn­du­stri­a­li­seerd bevei­li­gings­sys­teem en gebruik­maken van AI-tools die in staat zijn om met dezelfde snelheid als moderne cyber­be­drei­gingen te reageren.

Populaire aanvalstechnieken en sectoren die onder vuur staan

Moderne cyber­cri­mi­na­li­teit over­stijgt niet alleen grenzen en sectoren, maar ontstijgt ook aan tradi­ti­o­nele defi­ni­ties van crimi­na­li­teit. Cyber­aan­vallen krijgen een geavan­ceerder en sterker verbonden karakter. Belang­rijke conclu­sies uit het nieuwe Threat Landscape Report van FortiGuard Labs zijn onder meer:

  • De cyberrisico’s worden groter naarmate de time-to-exploit (TTE) korter wordt: AI helpt cyber­cri­mi­nelen met het uitvoeren van verken­ningen binnen het netwerk van hun slacht­offer, het omvormen van legitieme IT-processen tot wapens en het uitvoeren van cyber­aan­vallen. De time-to-exploit (TTE), oftewel de tijd tussen de ontdek­king en het misbruik van een nieuwe kwets­baar­heid in de bevei­li­ging, bedroeg in 2025 volgens de onder­zoeks­ge­ge­vens van FortiGuard 24 tot 48 uur voor kritieke cyber­be­drei­gingen. Dit is een forse stijging ten opzichte van eerdere rapporten die op een gemid­delde TTE van 4,76 dagen wezen. Een analyse van bevei­li­gings­in­ci­denten laat zien dat elke minuut telt. Cyber­cri­mi­nelen probeerden actief misbruik te maken van bevei­li­gings­lekken. Dit gebeurde bijvoor­beeld al binnen enkele uren na de open­baar­ma­king van de kwets­baar­heid React2Shell.
  • Het aantal ransom­ware-slacht­of­fers neemt een vlucht: Volgens infor­matie van Forti­Recon, een oplossing die met de blik van een hacker van buitenaf naar de bevei­li­ging van orga­ni­sa­ties kijkt, werden er wereld­wijd 7.831 orga­ni­sa­ties het slacht­offer van ransom­ware. Dit is een forse stijging ten opzichte van de ongeveer 1.600 slacht­of­fers die in het Fortinet 2025 Global Threat Landscape Report werden geïden­ti­fi­ceerd. De beschik­baar­heid van service kits voor cyber­cri­mi­nelen zoals WormGPT, FraudGPT en Brute­For­ceAI droegen bij aan deze stijging van 389% ten opzichte van het voor­gaande jaar. De zwaarst getroffen drie sectoren waren de maak­in­du­strie (1.284), zakelijke dienst­ver­le­ning (824) en retail (682). Wat geogra­fi­sche concen­tratie betreft vielen de meeste slacht­of­fers in de Verenigde Staten (3.381), Canada (374) en Duitsland (291).
  • De wildgroei aan iden­ti­teiten maakt clouds kwetsbaar: Uit infor­matie van FortiCNAPP, het platform van Fortinet voor de bevei­li­ging van cloud­ap­pli­ca­ties, blijkt dat de meeste bevei­li­gings­in­ci­denten rond de cloud in 2025 niet te wijten waren aan hacks van de infra­struc­tuur, maar aan gestolen, gelekte of misbruikte aanmel­dings­ge­ge­vens. Een sector­ana­lyse wijst uit dat zieken­huizen, klinieken en winkel­ke­tens tot de belang­rijkste doel­witten behoren. Een overdaad aan iden­ti­teiten, systemen die toegang bieden tot meerdere appli­ca­ties op basis van één set inlog­ge­ge­vens en complexe cloud­in­te­gra­ties maken deze sectoren tot een geliefd doelwit voor cybercriminelen.

Een inkijkje in het gebruik van AI door cybercriminelen

Volgens de voor­spel­lingen van FortiGuard Labs voor 2026 opereren de meest capabele cyber­cri­mi­nele groe­pe­ringen als een onder­ne­ming met de hulp van shadow agents, access brokers en botnet operators die on demand diensten verlenen. Belang­rijke bevin­dingen die in het rapport aan bod komen zijn onder meer:

  • Shadow agents vereisen minder tech­ni­sche vaar­dig­heden en versnellen de workflows van cyber­cri­mi­nelen. Uit infor­matie die Forti­Recon op het dark web verza­melde blijkt dat cyber­cri­mi­nelen door AI onder­steunde aanval­stools op het dark web aanbieden. Voor­beelden zijn verbe­terde versies van WormGPT en FraudGPT en nieuwe diensten als HexStrike AI, een AI-tool die auto­ma­tisch verken­ningen uitvoert en aanvals­paden genereert en Brute­For­ceAI, een tool die op basis van inge­bouwde large language models pene­tra­tie­tests uitvoert om gerichte aanvals­tech­nieken op meerdere niveaus te bepalen.
  • AI stelt cyber­cri­mi­nelen in staat om slimmer in plaats van harder te werken. Volgens tele­me­trie­ge­ge­vens vanFor­ti­Gate IPS daalde het aantal brute force aanvals­po­gingen in 2025 met 22% ten opzichte van het voor­gaande jaar. Dit is geen goed nieuws, maar wijst juist op effi­ci­ën­tie­ver­be­te­ring bij cyber­cri­mi­nelen. Dankzij slimmere brute force-tech­nieken hoeven zij minder aanvals­po­gingen uit te voeren en kunnen zijn hun slacht­of­fers beter uitkiezen. Dit vergroot de slagings­kans per uitge­pro­beerd wacht­woord aanzien­lijk. Deze opti­ma­li­sa­tie­slag vertaalde zich wereld­wijd in zo’n 67,65 miljard brute force-aanvallen. Er was sprake van rond de 185 miljoen pogingen per dag, 1,3 miljard pogingen per week en 5,6 miljard pogingen per maand. 
  • Gestolen datasets zijn popu­lairder dan gelekte aanmel­dings­ge­ge­vens. De onder­zoe­kers van FortiGuard Labs signa­leerden in het 2025 Global Threat Landscape Report een vijf­vou­dige toename van het aantal logbe­standen die in handen van cyber­cri­mi­nelen vielen nadat zij systemen hadden besmet met infos­te­aler-malware. In 2026 bleek uit infor­matie van Forti­Recon dat dit aantal nog eens met 79% was toege­nomen. Er bleek bovendien sprake te zijn van een verschui­ving naar diefstal van uitge­brei­dere datasets met behulp van agentic AI. Wat data­ba­se­ac­ti­vi­teit op het dark web betreft voerden stealer logs de boventoon qua aange­boden en gedeelde datasets (67,12%). Deze bleken stukken popu­lairder dan combi­na­tie­lijsten (16,47%) en gelekte aanmel­dings­ge­ge­vens (5,96%). Stealer logs maken het eenvou­diger voor cyber­cri­mi­nelen om iden­ti­teits­ge­ge­vens te combi­neren met contex­tuele infor­matie, zoals data die in browsers is opge­slagen. Ze kunnen deze aanmel­dings­ge­ge­vens direct opvragen om sneller netwerken binnen te dringen dan mogelijk is met behulp van brute force-aanvallen of password spraying.
  • Malware voor het stelen van aanmel­dings­ge­ge­vens blijft een hard­nekkig probleem. Het gebruik van creden­tial stealer malware blijft een lucra­tieve bezigheid voor cyber­cri­mi­nelen en een van de belang­rijkste tech­nieken om de bevei­li­ging van orga­ni­sa­ties te door­breken. Volgens de tele­me­trie­ge­ge­vens van Forti­Recon waren de grootste boos­doe­ners RedLine met 911.968 besmet­tingen (50,80%); Lumma met 499.784 infecties (27,84%) en Vidar met 236.778 besmet­tingen (13,19%).

Cybercriminaliteit aanpakken door het uitwisselen van informatie

Fortinet stelt zich ten doel om wereld­wijde cyber­cri­mi­na­li­teit proactief te bestrijden door het verza­melen en delen van relevante informatie.

Een recent geza­men­lijk initi­a­tief dat door INTERPOL werd geleid en door Fortinet werd onder­steund via de Cyber­crime Atlas-gemeen­schap van het World Economic Forum resul­teerde in de ontman­te­ling van een cyber­cri­mi­neel netwerk. Tijdens Operation Red Card 2.0 werd de infra­struc­tuur van de bende in kwestie uit de lucht gehaald en de mensen achter online scams, mobiele finan­ciële fraude en frau­du­leuze krediet­aan­vragen in Afrika gear­res­teerd. Fortinet is mede­op­richter van Cyber­crime Atlas, een wereld­wijd samen­wer­kings­ver­band tussen orga­ni­sa­ties in de private en publieke sector dat gebruik­maakt van open source infor­matie om cyber­cri­mi­nele netwerken in kaart te brengen, kwets­baar­heden in infra­struc­turen te iden­ti­fi­ceren en onder­steu­ning te verlenen aan ontman­te­lings­ope­ra­ties in samen­wer­king met wets­hand­ha­vers, zoals recen­te­lijk Operation Red Cards 2.0 en Operation Serengeti 2.0.

Uit het 2026 Global Threat Landscape Report blijkt dat het belang­rijker dan ooit is om cyber­cri­mi­na­li­teit aan te pakken. Om bevei­li­gings­pro­fes­si­o­nals te helpen om cyber­cri­mi­nelen een stap voor te blijven intro­du­ceerden Fortinet en Crime Stoppers Inter­na­ti­onal het Cyber­crime Bounty-programma. Dit biedt burgers en ethische hackers een veilig kanaal voor het anoniem indienen van tips over cyber­be­drei­gingen, kwets­baar­heden en cybercriminelen.

FortiGuard Labs Advisory Services combi­neert geavan­ceerde tech­no­logie met vakkun­dige onder­steu­ning door experts om orga­ni­sa­ties te helpen met het versterken van hun bevei­li­ging om cyber­be­drei­gingen de baas te blijven. FortiGuard Outbreak Alerts biedt cruciale infor­matie over actuele cyber­aan­vallen die aanzien­lijke gevolgen kunnen hebben voor bedrijven, orga­ni­sa­ties en sectoren. In het geval van een bevei­li­gings­in­ci­dent zorgt FortiGuard Labs voor snelle en effec­tieve respons en uitge­breide foren­si­sche analyses om de impact te mini­ma­li­seren en toekom­stige inci­denten te voorkomen. Op die manier biedt het uitge­breide bescher­ming voor het voort­du­rend veran­de­rende digitale landschap.

Pin It on Pinterest

Share This