Digitale technologie is onmisbaar voor de bedrijfsvoering van grote organisaties, maar de keerzijde wordt steeds zichtbaarder. Het energieverbruik van datacenters, de afhankelijkheid van schaarse grondstoffen en de snelle opmars van generatieve AI brengen de milieu-impact van IT nadrukkelijk onder de aandacht. Het Franse netwerk Cigref publiceerde in september 2025 een rapport waarin het de strategieën rond Numérique Responsable (NR, ofwel verantwoord digitaal) bij grote organisaties onderzoekt. Daarbij wordt ingezoomd op de vraag hoe initiatieven kunnen worden opgeschaald naar de hele organisatie en haar waardeketen.
Het rapport omschrijft NR als een integraal onderdeel van de bredere duurzaamheidsagenda. Het gaat niet alleen om het vergroenen van IT-systemen zelf, maar ook om het inzetten van technologie ten gunste van CO₂-reductie, toegankelijkheid, inclusiviteit en ethisch datagebruik. Organisaties worden ingedeeld in drie fasen van volwassenheid: een initiële fase met enkel basisbewustzijn, een gelokaliseerde fase waarin losse initiatieven bestaan, en een gemanagede fase waarin NR structureel is verankerd in governance, budgetten en KPI’s.
In Frankrijk behoren bedrijven als AXA tot de voortrekkers. De verzekeraar lanceerde in 2020 zijn programma Digital Sustainability, waarin meer dan duizend medewerkers wereldwijd samenwerken aan reductiedoelen. AXA koppelt deze doelen aan het bredere AXA for Progress-kader, waarin onder meer een verlaging van de energieconsumptie en de ontwikkeling van een internationale community voor duurzaam IT-beheer centraal staan. Door verplichte opleidingen te introduceren voor IT-medewerkers en acculturatieprogramma’s voor andere afdelingen, probeert het concern de digitale voetafdruk structureel terug te dringen.
Ook Crédit Agricole laat zien dat schaalbare initiatieven mogelijk zijn. Binnen de Group Infrastructure Platform werd het systeem GreenPact opgezet, waarmee de CO₂-uitstoot van IT als een volwaardige financiële grootheid wordt behandeld. Door een model te hanteren dat kosten- en milieugegevens combineert, krijgen projectteams voortaan niet alleen een begroting in euro’s, maar ook een berekening van de ecologische impact. Deze aanpak dwingt af dat keuzes rond infrastructuur en softwareontwikkeling direct worden getoetst aan duurzaamheidsdoelen.
Sagemcom, producent van communicatietechnologie, koppelt NR aan de kern van zijn productontwikkeling. Sinds 2022 is het bedrijf een onderneming met maatschappelijke missie, waarbij ecodesign een van de speerpunten vormt. De R&D‑afdeling werkt intensief samen met productteams en leveranciers om de levensduur van apparatuur te verlengen en het energieverbruik van nieuwe oplossingen te beperken. Daarmee wordt NR niet als randvoorwaarde gezien, maar als motor van innovatie en decarbonisatie.
Andere organisaties leggen juist de nadruk op governance en verankering. La Poste nam NR op in zijn statuten en positioneert digitaal verantwoord werken als een expliciet onderdeel van zijn maatschappelijke opdracht. Bij de luchthavenexploitant Groupe ADP wordt gewerkt met een kruisbestuiving tussen de digitale afdeling en de directie duurzaamheid, zodat besluitvorming over IT altijd is gekoppeld aan bredere ESG-doelen. En bij SNCF speelt vooral de betrokkenheid van de werkvloer een rol. De spoorwegmaatschappij laat zien dat bewustwording en communicatie essentieel zijn om alle medewerkers, van technici tot managers, mee te krijgen in de transitie.
Niet alle organisaties zijn zover. Veel bedrijven blijven steken bij geïsoleerde projecten of worstelen met het ontbreken van uniforme meetmethodes. Volgens het rapport vormen juist de meetbaarheid en de ROI van digitale duurzaamheid een grote barrière. Verschillen in rekenmethodes, beperkte transparantie bij cloudleveranciers en de complexiteit van levenscyclusanalyses maken het moeilijk om harde resultaten te presenteren aan bestuurders. Daardoor komt de financiering van NR-initiatieven vaak onder druk te staan.
De opkomst van generatieve AI vergroot de urgentie. Het energieverbruik van trainings- en inferentieprocessen dreigt de milieuwinst van eerdere optimalisaties te overschaduwen. Bovendien is nog onduidelijk welke reboundeffecten AI kan veroorzaken, zoals de explosieve groei van datavolumes of het ontstaan van geheel nieuwe toepassingen met een hoog energieprofiel. Het rapport waarschuwt dat alleen een vroege integratie van ‘frugale AI’-principes de duurzaamheidsdoelen overeind kan houden.
Cigref concludeert dat het succes van NR valt of staat met steun vanuit de top. Een overtuigend verhaal richting bestuur en directie is noodzakelijk om draagvlak te creëren. Organisaties die laten zien dat verantwoord digitaal niet alleen kostenposten oplevert, maar juist ook leidt tot besparingen, risicovermindering en een sterkere reputatie, zijn in staat om sneller te versnellen. De cases van AXA, Crédit Agricole, Sagemcom, La Poste, Groupe ADP en SNCF maken duidelijk dat er uiteenlopende routes zijn, maar dat pragmatisme, transparante communicatie en structurele governance de rode draad vormen.
De vraag is dan ook niet langer of grote organisaties hun digitale strategie verantwoord moeten inrichten, maar hoe snel ze erin slagen dit op schaal te doen.
Het Franstalige rapport is hier te vinden.
