De cyberdreigingen in de zorg zijn van een heel ander kaliber dan in andere sectoren. Technologie is onmisbaar geworden voor betere patiëntenzorg, maar tegelijk worden zorgorganisaties geconfronteerd met drie forse uitdagingen: een wijd openliggend aanvalsoppervlak, verouderde beveiliging én steeds strengere regelgeving. Daardoor ligt de druk op de beveiligingsteams hoger dan ooit.
Daarbovenop komt nog eens het beperkte budget waarmee publieke zorginstellingen het moeten stellen. De Europese Commissie erkent dat en lanceerde in januari 2025 een grootschalig actieplan om de digitale weerbaarheid van zorgorganisaties in de hele EU te versterken. Het plan onderstreept hoe belangrijk het is om te investeren in de cyberveiligheid van de zorg, ongeacht of het om een publieke of private speler gaat.
Hieronder lichten we de drie meest prangende cybersecurityproblemen in de zorgsector toe – en hoe een platformgerichte, AI-ondersteunde aanpak organisaties kan helpen om processen te stroomlijnen, kosten te drukken en flexibel te blijven in een snel veranderend dreigingslandschap.
Uitdaging #1: Een steeds groter aanvalsoppervlak
Van complexe IT-infrastructuren tot ongepatchte toestellen: zorginstellingen blijven een aantrekkelijk doelwit – en aanvallen gebeuren steeds sneller. Volgens onderzoek van Unit 42 stelen aanvallers tegenwoordig drie keer sneller data dan in 2021.
Waar vroeger vooral het ziekenhuis zelf moest worden beschermd, vraagt de digitalisering en cloudmigratie vandaag om een bredere aanpak. Er moet nu ook rekening gehouden worden met een groeiende stroom medische dossiers, beeldvorming, en de opmars van Internet of Medical Things (IoMT)-toepassingen.
Bij medische toestellen – van echoapparaten tot wearables en implantaten – verwacht men dat tegen 2026 meer dan 70% digitaal verbonden zal zijn. Daarmee groeit het aanvalsoppervlak fors. Veel van die toestellen worden sneller aangesloten dan dat ze degelijk beveiligd worden. Het gevolg: een wildgroei aan kwetsbare systemen vol gevoelige patiëntgegevens.
Niet onbelangrijk: volgens het jongste State of OT Security-rapport van Palo Alto Networks liggen de herstelkosten per beveiligingsinbreuk op een verbonden apparaat (OT of IoT) tussen 10.000 dollar (8.700 euro) en 50.000 dollar (44.000 euro).
Phishing blijft intussen de populairste aanvalsmethode in élke sector. Nu AI phishingcampagnes slimmer en moeilijker herkenbaar maakt, wordt het voor zorginstellingen nog urgenter om zowel phishing als het uitdijende aanvalsoppervlak aan te pakken.
Uitdaging #2: Verouderde systemen
Niet alleen het toenemende aantal toestellen bemoeilijkt de cyberverdediging; ook het gebrek aan up-to-date software blijft een groot pijnpunt.
Veel zorgapparatuur draait jaren mee, en intussen blijven besturingssystemen vaak onaangeroerd. Patches worden overgeslagen. In de praktijk draaien vandaag nog tal van MRI-scanners of beeldvormingsapparaten op sterk verouderde systemen zoals Windows 7 of XP.
Het updaten van toestellen is vaak omslachtig en afhankelijk van de fabrikant. In een geval waarbij 100 beeldvormingstoestellen kwetsbaar bleken, moesten fabrikanten inloggen met een standaardwachtwoord om updates uit te voeren. Dat wachtwoord stond gewoon vermeld in de gebruikershandleiding – waardoor iedereen op het netwerk toegang kreeg. Zulke situaties zijn geen uitzondering, en ze maken deze apparaten extreem vatbaar voor misbruik.
Van ventilatiesystemen tot televisies in patiëntenkamers: er is nood aan duidelijke beveiligingsregels die aanvallen blokkeren vóór ze kunnen toeslaan.
Uitdaging #3: Regelgevend doolhof
Zoals in vele sectoren volgen ook zorgorganisaties nauwlettend de evoluties in wet- en regelgeving. Zeker medische apparatuur komt steeds meer in het vizier van toezichthouders – een belangrijke aandachtspunt voor fabrikanten.
Rond regelgeving is er een groeiende niche ontstaan van bedrijven die zich toeleggen op digitale publieke infrastructuur (DPI) en zorginstellingen begeleiden bij richtlijnen zoals de Europese MDR-wetgeving. Die verplicht namelijk dat cyberbeveiliging doorheen de hele levenscyclus van medische toestellen gegarandeerd wordt.
Hoewel zulke gespecialiseerde kennis cruciaal is, kunnen de bijkomende tools die nodig zijn om te voldoen aan die regelgeving het IT-landschap nóg complexer maken. Hoe meer beveiligingsproducten een organisatie inzet, hoe moeilijker het wordt om zowel de beveiliging als de compliance op peil te houden.
Kosten blijven daarbij een van de grootste drempels. Nieuwe regels moeten organisaties beter beschermen, maar brengen ook serieuze extra kosten met zich mee. Volgens Climedo verwacht de medtech-sector gemiddeld 5% van de jaaromzet te besteden aan MDR-compliance. En niet-naleving kan leiden tot boetes of juridische stappen – wat de druk alleen maar opvoert voor krap gefinancierde zorgverleners.
De weg vooruit
De zorgsector verschuift steeds meer van genezen naar voorkomen. Beveiligingsstrategieën moeten diezelfde beweging volgen. Dat begint met inzicht. Denk aan simulaties om de reactie op een cyberincident te testen. Of een overzicht van alle data en toestellen, zodat CISO’s exact weten wie wat gebruikt, waar en waarom.
Maar wie aanvallers echt wil voorblijven, moet verder kijken. AI is hierbij cruciaal. Die kan vroegtijdig dreigingen detecteren, automatisch beschermen tegen AI-gestuurde aanvallen en voortdurend informatie verzamelen over verdachte activiteit.
Toch is technologie niet alles. Organisaties moeten ook de juiste mensen aantrekken om met die slimme tools te werken en ze ten volle te benutten. Veel organisaties ontdekken tijdens risico-audits dat hun beveiligingsarchitectuur versnipperd is. Door beveiligingsfuncties te consolideren, te integreren en eenvoudiger te maken, kunnen ze beter beschermen zónder extra werk of leveranciersstress.
De toekomst ligt in platformdenken. Eén centraal beveiligingsplatform waarin alle tools samenkomen – en dat gebruikmaakt van Cloud-Delivered Security Services (CDSS) – biedt maximale bescherming en overzicht.
In een tijd waarin securityteams onder druk staan, zorgt zo’n geïntegreerde aanpak voor meer efficiëntie en ruimte voor strategisch werk. Dat vraagt uiteraard een passend budget – maar door te consolideren, rendeert elke euro beter.
