Taalunie lanceert AI voor taalonderwijs; ziet ook kansen voor bedrijfsleven

Onder­zoe­kers van Hoge­school Inholland in Rotterdam hebben een AI-taal­as­sis­tent ontwik­keld om Cari­bi­sche studenten te helpen met hun Neder­landse taal­vaar­dig­heid. Dit project, gefi­nan­cierd door de Taalunie, is volgens de onder­wijs­in­stel­ling de eerste in zijn soort en biedt niet alleen grote voordelen voor het onderwijs, maar ook voor het bedrijfs­leven. De AI-assistent wordt momenteel getest door reis­or­ga­ni­sator Corendon onder 800 mede­wer­kers op de Cari­bi­sche eilanden en zal op 3 oktober worden gepre­sen­teerd tijdens de Week van het Neder­lands. Turkse en Arabische versies van de assistent volgen later dit jaar.

“De kwaliteit van het taal­on­der­wijs is in twee jaar tijd door AI twee keer zo goed geworden,” zegt docent en taal­on­der­zoeker Toon Otten, die het project initi­eerde. “AI is een fantas­tisch hulp­middel om taal­vaar­dig­heid te verbe­teren. In dit project leerden we hoe we het moeten inzetten voor de beste uitkomsten.”

Specifieke taaluitdagingen

Otten en zijn collega-onder­zoe­kers gebruikten AI om de speci­fieke taal­uit­da­gingen van Cari­bi­sche studenten te ontdekken. Door studenten aan te moedigen om uitvoerig met AI in gesprek te gaan, brachten ze speci­fieke strui­kel­blokken aan het licht, zoals woord­volg­orde en het gebruik van lidwoorden. Ook de intonatie, die in het Papi­a­mento veel rijker is dan in het Neder­lands, en de vele uitdruk­kingen en gezegden in het Neder­lands kwamen naar voren als uitda­gingen. Deze infor­matie werd verwerkt in de software, zodat studenten heel gericht verbe­ter­punten konden trainen.

Loopbaansucces

Door de toepas­sing van AI wordt taal­vaar­dig­heid minstens zo belang­rijk voor studie- en loop­baan­succes als tech­ni­sche kennis. Taal is immers de interface tussen mens en machine. AI-modellen zoals ChatGPT zijn volledig afhan­ke­lijk van de kwaliteit van de input die ze ontvangen. “We vonden dat juist in dialoog met AI, door het te bevragen en er uitge­breid mee in gesprek te gaan, AI echt kon excel­leren. Dan combi­neren we de sterke punten van AI met de intuïtie en kennis van de mens. Ondui­de­lijke of vage vragen en eendi­men­si­o­nale, direc­tieve gesprekken resul­teren in subop­ti­male, mislei­dende of incor­recte antwoorden. Dit gesprek goed leren voeren, dat moeten we in het onderwijs centraal gaan stellen”, aldus Otten.

Kansen voor het bedrijfsleven

Naast toepas­singen in het onderwijs ziet Otten ook volop moge­lijk­heden voor bedrijven. Zeker nu veel bedrijven te kampen hebben met perso­neels­ge­brek en steeds mer mede­wer­kers de Neder­landse taal niet of niet voldoende machtig zijn. De samen­wer­king met reis­or­ga­ni­satie Corendon is de eerste met het bedrijfs­leven. De reis­or­ga­ni­satie test zoals gezegd de assistent sinds deze zomer onder 800 Cari­bi­sche mede­wer­kers. De AI-assistent en bijbe­ho­rende taal­fit­ness-app zijn beschik­baar via open source-bronnen, waaronder ChatGPT.

Inholland-studenten maken inmiddels gebruik van de assistent. Twee­de­jaars rech­ten­stu­dent Josephine van der Linde (21) spreekt perfect Neder­lands, maar heeft soms moeite met lidwoorden. “In het Papi­a­ments hebben we geen lidwoorden. Het is allemaal é auto, é huis. Bij schrijven voor school moet ik wel juiste lidwoorden gebruiken. Als niet-moeder­taalspreker moet je telkens ook het lidwoord erbij leren. Dat bepaalt ook hoe je verwijst naar die woorden. Mensen zeggen ’de auto, hij staat in de garage’. Als je dat fout doet, nemen mensen je minder serieus en heeft dat gevolgen voor je werk.”