Helft van de Belgen kijkt naar de overheid voor strengere regels en bescherming rond AI

Ongeveer de helft van de Belgen vindt dat de overheid een cruciale rol moet spelen in het creëren van vertrouwen rond Arti­fi­ciële Intel­li­gentie (AI). Dat blijkt uit een onderzoek van Panel­Wi­zard in opdracht van Sales­force. De survey peilde naar het sentiment omtrent AI en focuste zich op België, Nederland en Zweden, met telkens zo’n 1.100 respon­denten per land. De resul­taten van het onderzoek zijn tijdens Sales­force World Tour Essen­tials, het jaar­lijkse evenement van Sales­force in België, gelanceerd.

Wat opvalt, is dat Belgen vooral naar de overheid kijken om de evolutie van AI in goede banen te leiden. Zo willen burgers meer richting en structuur (42%) en meer verant­woor­de­lijk­heid (47%) vanuit de overheid voor het beschermen van hun data. Ter verge­lij­king: ongeveer zes op tien Neder­lan­ders en de helft van de Zweden vinden dat het beschermen van data een taak is voor bedrijven die een AI-product verkopen. In Zweden denkt zelfs maar 23% dat de overheid hierin een rol moet spelen. Ondanks de verwach­tingen van Belgen naar de overheid toe stellen vier op tien land­ge­noten in de survey dat ze helemaal niet of nauwe­lijks op de hoogte zijn van de wet- en regel­ge­ving rond AI.

“Mensen zoeken houvast en kijken daarvoor in de eerste plaats vaak naar de overheid”, zegt Reinier van Leuken, Senior Director of Product Mana­ge­ment en AI-expert bij Sales­force. “De overheid is zeker een van de partijen die kan helpen om het gebruik van AI te reguleren, maar het is niet de enige verant­woor­de­lijke. Ook bedrijven, en zelfs consu­menten, hebben een verant­woor­de­lijk­heid. AI ontwik­kelt zich zo snel dat we betere en snellere controles nodig hebben om ervoor te zorgen dat het goed en betrouw­baar werkt. De mens moet daarbij aan het stuur blijven.”

Belg staat positiever tegenover AI

Over de ontwik­ke­lingen rond AI hebben Belgen gemengde gevoelens. Zo staat 37,2% positief tot zeer positief over de ontwik­ke­lingen met AI, terwijl 32,4% een negatieve perceptie heeft. Vooral jongeren (tot 30 jaar) in de studie begrijpen het nut van AI (49% staat er positief tegenover). Ook zijn mannen (42%) opti­mis­ti­scher dan vrouwen (32,6%) als het over AI gaat. Tot slot zijn Belgen iets posi­tiever over AI dan de respon­denten in Nederland (26,5%). In Zweden noteerden we een gelijk­aardig percen­tage als in België (38,4%). Dat vertaalt zich ook in het vertrouwen in AI bij Belgen: zo’n 7,5% van de Belgen vertrouwt AI volledig, tegenover 1,3% in Nederland. Ongeveer 15% van de Belgische respon­denten heeft geen vertrouwen in AI.

In hoeverre zijn Belgen zich bewust van het feit dat toepas­singen AI gebruiken? Op deze vraag scoren vooral spraak­as­sis­tenten zoals Siri (74,5%) hoog, op de voet gevolgd door chatbots (72,6%) en bots zoals ChatGPT (70,5%). Belgen zijn zich relatief minder bewust van het feit dat AI als tool ook helpt bij het tonen van koop­aan­be­ve­lingen (52,6%) op websites en bij het opsporen van fraude (36%). Het belang­rijkste voordeel van AI zit volgens 44,2% van de Belgen in tijd­be­spa­ring. AI helpt ook om betere toegang te verkrijgen tot infor­matie en kennis (43,6%) en het biedt meer comfort (39%), bijvoor­beeld dankzij slimme verlich­ting en andere apparaten. Minder genoemde voordelen hebben te maken met het oplossen van maat­schap­pe­lijke problemen (19,2%) en het leveren van een betere dienst­ver­le­ning (27,2%).

Al bij al zijn de meeste respon­denten het erover eens dat AI de effi­ci­ëntie van ons werk doet toenemen, en dat de tech­no­logie in verge­lij­king met onze mense­lijke capa­ci­teiten ook beter is in het oplossen van problemen. Bovendien denkt de meer­der­heid dat AI oppor­tu­ni­teiten biedt voor de economie van ons land.

Zorg om banenverlies en minder controle

De survey peilde niet alleen naar het poten­tieel van AI, maar ook naar de zorgen die respon­denten zich maken. De meer­der­heid (58,6%) vreest dat we onder impuls van de tech­no­logie onze mense­lijke controle verliezen bij het nemen van beslis­singen. Nog eens 54,5% denkt dat de inter­actie tussen mensen gaat afnemen, waardoor we sociaal meer geïso­leerd geraken. En 53,3% vreest dat er ook banen zullen verdwijnen door de opmars van AI. De angst voor banen­ver­lies is het grootst bij vrou­we­lijke respon­denten (58,2%) en is iets minder sterk aanwezig bij mannen (48,1%). Bij onze noor­der­buren staat vrees voor banen­ver­lies eveneens op de radar (46,3%), maar daar maken ze zich toch vooral zorgen over het verlies van mense­lijke controle (67,3%) en het feit dat AI-systemen verkeerde of mislei­dende infor­matie kunnen weergeven (64,4%).

“Er bestaat nog veel onze­ker­heid over AI, maar gelukkig zien veel mensen er ook de voordelen van in”, zegt Reinier van Leuken. “Ik ben ervan overtuigd dat de tech­no­logie ons leven op sommige vlakken niet alleen gemak­ke­lijker zal maken, maar ook dat het oplos­singen zal bieden voor grote problemen die we ons nu nog niet kunnen voor­stellen. Denk aan de uitda­gingen op het gebied van klimaat. We zien nu al dat orga­ni­sa­ties door slim gebruik van AI betere inzichten krijgen over de effecten van hun producten op het milieu en dat ze hun processen kunnen opti­ma­li­seren om de CO2-uitstoot te vermin­deren. Zolang we samen voor een sterk raamwerk zorgen met controles, verplich­tingen en verant­woor­de­lijk­heden van alle betrokken partijen bij het gebruik van arti­fi­ciële intel­li­gentie, zullen we zien dat AI een positieve impact zal hebben.”