Gartner schetste onlangs een beeld van de toekomst van de financiële afdeling en noemde het een “autonome financiële functie”. Daarbij stelden ze dat de technologie in staat zal zijn om meer complexe taken uit te voeren, zonder dat zij de mens hierbij nodig hebben. In veel gevallen zal het hen zelfs vertellen wat zij moeten doen. Deze nieuwe relatie tussen mens en technologie vraagt om een andere denkwijze, die de nodige risico’s en bedreigingen voor financiële professionals met zich meebrengt.1
Hoewel ik het eens ben met de visie dat technologie grote invloed heeft op de manier waarop elke bedrijfsfunctie opereert, vind ik niet dat we te veel aandacht aan de technologie zelf moeten besteden. Zo bestaat er al een hype rondom artificial intelligence (AI) en automatisering, maar is technologie voor financiële afdelingen zeker niet de enige waarde creërende factor.
Het is zeker zo dat AI en automatisering zorgen voor een mentaliteitsverandering bij financiële professionals die al veel eerder had moeten plaatsvinden. Ook zorgt dit voor een verandering in de manier waarop de CFO zijn rol invult. Deze wordt namelijk steeds strategischer van aard. Om die rol ten volle te kunnen benutten moeten ze de business overtuigen om dit pad samen met hen te bewandelen. Maar hoe kunnen CFO’s de financiële afdeling en business nu op deze verandering voorbereiden? En met welk doel?
Een 360-graden overzicht van al je financiële en operationele data
De financiële afdeling heeft momenteel twee hoofdtaken: ervoor zorgen dat alle cijfers kloppen en toekomstprognoses opstellen. De eerste taak is traditioneler en valt doorgaans binnen het domein van de financiële directeur. Technologie is onmisbaar om ervoor te zorgen dat alle cijfers kloppen. AI en automatisering helpen met het stroomlijnen van terugkerende en routinematige taken. Smart invoicing-systemen zijn daar een goed voorbeeld van. De bedoeling is dat deze taak in de toekomst uitgroeit tot een nutsvoorziening.
Dat bewerkstelligen heeft niet per definitie te maken met de technologie die je toepast, maar wel met de beschikbaarheid van een 360-graden overzicht van alle data binnen je organisatie. Met de komst van software-as-a-service (SaaS) hebben diverse bedrijfsafdelingen toegang gekregen tot tools voor het verzamelen en analyseren van data. Maar helaas communiceren deze applicaties niet altijd met elkaar. De sleutel tot succes is de integratie van alle basistaken: het crediteurenbeheer, de maandafsluiting, salarisadministratie enzovoort.
Dit is absoluut noodzakelijk als we kijken naar de modernisering van de tweede financiële hoofdtaak: toekomstprognoses opstellen. Het doel van de integratie van al deze data is dat je als CFO over een solide fundament beschikt, waarmee je toekomstprognoses kunt genereren. Je wilt in een positie verkeren waarin je snelle en goede beslissingen kunt nemen op basis van alle relevante data die er binnen je organisatie te vinden is.
Wees een partner voor de business, maar eis consistente data
Het doel voor de CFO moet zijn om uit te groeien tot een zakelijke partner van de chief product officer, de chief technology officer, de chief people officer en de chief marketing officer. Dat kost wel tijd en diplomatie. Een van de eerste dingen die de CFO moet doen is de regie over zowel de financiële als operationele data in handen nemen. Dan kan in eerste instantie op wat weerstand stuiten, omdat veel bedrijven nu nog in silo’s werken en daartussen weinig informatie uitwisselen.
Het is belangrijk dat de CFO aan de business uitlegt waarom de integratie van data zo belangrijk is en waarom de CFO toezicht moet houden op zowel financiële als operationele informatie. Dit houdt overigens niet in dat de financiële afdeling direct betrokken moet zijn bij beslissingen over welke data individuele business units analyseren en hoe zij dit rapporteren. De CFO moet echter wel van de business eisen dat er binnen de organisatie gebruik wordt gemaakt van één kader voor data governance.
Een mentaliteitsverandering
Hoewel er al tijden wordt gepraat over de veranderende rol van de CFO, zullen veel van hen waarschijnlijk zeggen dat er tot nu toe nog niet veel is veranderd. Dat is onder andere te wijten aan het feit dat de technologie lange tijd nog niet in staat was om alle beschikbare data te verwerken. Maar met name op het gebied van financiële planning en analyse (FP&A) wordt de technologie steeds volwassener en neemt de marktconcurrentie toe.
Als CFO’s meer grip op data willen krijgen, voor een consistent datakader willen zorgen en waarde voor de business willen creëren, zal dat vragen om een mentaliteitsverandering die verder gaat dan simpelweg de bereidheid om nieuwe technologie te omarmen. Zij moeten een grotere risicobereidheid tonen en een diepgaand begrip van de bedrijfsstrategie en operationele doelstellingen hebben om waarde voor de organisatie te creëren. Dit is geen kwestie van de business vertellen welke kant die op moet. De rol van de CFO is om de business te helpen om succes te boeken.
Sleutelrol voor CFO
Het moge dus duidelijk zijn: de rol van de CFO gaat écht veranderen. En CFO’s die inzien dat deze verandering niet alleen om technologie draait, zullen succes boeken. Het is zeker waar dat technologie disruptief is en mensen in staat stelt om meer te doen. Maar uiteindelijk draait het om het leggen van een juist fundament in de vorm van een 360-graden dataoverzicht . Dit moet worden gecombineerd met de bereidheid om nieuwe vaardigheden te leren en risico’s te nemen. Als CFO’s dit op de juiste manier aanpakken kunnen zij een sleutelrol op zich nemen. Ze kunnen de business dan helpen met het creëren van toegevoegde waarde en het opvoeren van de operationele efficiëntie in een tijd waarin organisaties elke kans op concurrentievoordeel met twee handen aangrijpen.
1) “Achieve Autonomous Finance With 3 CFO Mindset Shifts,” Gartner, juni 2022
